ویروسی شدن سیستم موضوعی است که تقریباً هر کاربری حداقل یکبار با آن روبرو می شود. کافی است یک فایل ناشناس دانلود شود، روی لینکی نامطمئن کلیک کنید یا فلشی را به سیستم وصل کنید که قبلاً به کامپیوتری آلوده متصل بوده باشد. همین اشتباهات کوچک می توانند شروع دردسرهای بزرگ باشد. وقتی سیستم آلوده میشود، تنها با یک مشکل ساده روبه رو نیستید؛ بلکه کارایی ویندوز بههم می ریزد، امنیت اطلاعات شما تهدید می شود، سرعت سیستم افت می کند و حتی ممکن است حریم خصوصی تان در خطر قرار بگیرد.
اما نکته مهم اینجاست که ویروسی شدن لپتاپ یا کامپیوتر اتفاقی ناگهانی و بیعلامت نیست. معمولاً قبل از آنکه آسیب جدی وارد شود، نشانههایی ظاهر میشوند که اگر آنها را جدی بگیرید، میتوانید جلوی خرابیهای بزرگ تر را بگیرید. برای همین شناخت علائم آلودگی سیستم و فهمیدن اینکه سیستم ویروسی شده یا نه، اهمیت بسیار زیادی دارد. در ادامه ی این مقاله از مرکز سخت افزار ایران شما را با ویروسی شدن سیستم و دلایل آن بیشتر آشنا خواهیم کرد.
منظور از ویروسی شدن کامپیوتر چیست؟
آلودگی سیستم به ویروس یا بدافزار تنها با کندشدن خود را نشان نمی دهد؛ بلکه کل رفتار کامپیوتر تغییر می کند. بعضی ویروسها روی سرعت پردازش تاثیر می گذارند و باعث میشوند اجرای برنامهها طول بکشد. برخی دیگر پهنای باند اینترنت را می بلعند و سیستم را درگیر فعالیتهای مشکوک آنلاین می کنند. گروهی از بدافزارها نیز سعی می کنند که فایل دانلود کنند، برنامه نصب کنند یا حتی دسترسی شما را محدود نمایند.
بدترین نوع ویروسها هم آنهایی هستند که به سراغ اطلاعات شخصی می روند، فایلها را خراب می کنند، رمزگذاری می کنند یا برایتان دردسر امنیتی ایجاد می کنند.در واقع وقتی سیستم ویروسی می شود، شما دیگر کنترل کامل روی کامپیوترتان ندارید. بخشی از تصمیمها توسط بدافزار گرفته می شود و همین موضوع است که ویروسی شدن سیستم را به یک بحران جدی تبدیل می کند.
نشانه های ویروسی شدن کامپیوتر
کاربران معمولاً زمانی به فکر ویروس کشی میافتند که اوضاع خیلی بحرانی شده باشد. واقعیت این است که ویروسی شدن ویندوز خیلی زودتر از نابودی کامل سیستم خودش را نشان می دهد. یکی از مهم ترین نشانهها کاهش محسوس سرعت عملکرد است. سیستم بدون دلیل سنگین میشود، اجرای نرمافزارها زمان زیادی می برد و حتی انتقال ساده بین پوشهها هم کند می شود. پردازنده بیوقفه درگیر است، فنها دائم با صدای بلند می چرخند و گاهی کار سادهای مثل باز کردن فایل هم به یک چالش تبدیل میشود.
نشانه دیگری که کاربران زیاد تجربه میکنند باز شدن پنجرههای ناگهانی و عجیب روی صفحه است. پنجرههایی که یا تبلیغی هستند یا اعلان های جعلی نشان میدهند و تلاش میکنند شما را فریب دهند تا روی لینکی کلیک کنید یا برنامهای نصب کنید. اگر چنین پنجرههایی بدون دلیل مشخص ظاهر میشوند، تقریباً می توان مطمئن بود که پای یک بدافزار در میان است.
بیشتر بخوانید: آموزش مونتاژ کامپیوتر در این مقاله
تغییر رفتار کامپیوتر: نشانه ای از ویروسی شدن سیستم
گاهی آلودگی سیستم خودش را از طریق رفتارهای عجیب ویندوز نشان میدهد. ممکن است بعضی فایلها بدون دلیل گم شوند، محتوای پوشهها تغییر کند یا حتی فایلهایی روی سیستم دیده شود که شما هرگز خودتان ایجادشان نکردهاید. این نشانه خطرناکی است زیرا نشان میدهد برنامهای در پسزمینه در حال دستکاری فایلهاست.
در بسیاری از موارد کاربران با کاهش ناگهانی فضای هارد مواجه میشوند؛ بدون اینکه فایل جدیدی ذخیره کرده باشند. این دقیقاً همان زمانی است که یک بدافزار در حال تکثیر خودش یا ذخیره فایلهای مخرب روی هارد است و به مرور فضای ذخیرهسازی را اشغال میکند. چنین وضعیتی اگر نادیده گرفته شود، میتواند خیلی سریع به مشکل جدیتر تبدیل شود.
تاثیر ویروسی شدن سیستم بر اینترنت و شبکه
یکی از پیامدهای رایج ویروسی شدن کامپیوتر، تغییر در رفتار اینترنت است. گاهی سرعت دانلود و وبگردی به شکل غیرعادی کاهش پیدا میکند، درحالیکه اینترنت بهصورت طبیعی باید سرعت مناسبی داشته باشد. این یعنی بخشی از پهنای باند توسط بدافزار مصرف میشود. برخی ویروسها سیستم را به شبکههای مخرب متصل میکنند، برخی داده ارسال میکنند و برخی دیگر سعی میکنند شما را به سایتهای نامعتبر هدایت کنند.
گاهی حتی امکان دسترسی به اینترنت هم مختل میشود. تنظیمات شبکه به هم میریزد، پروکسیهای مشکوک فعال میشوند و ارتباط ثابت اینترنت از بین میرود. این نوع مشکلات معمولاً برای کاربران عادی گیج کننده است اما برای متخصصان نشانه واضحی از آلودگی سیستم محسوب میشود.
ویروسی شدن سیستم : نقص حریم خصوصی کامپیوتر
بدافزارها همیشه قرار نیست فقط سیستم را کند کنند؛ بعضی از آنها به طور مستقیم سراغ حریم خصوصی و اطلاعات شخصی میروند. ممکن است متوجه ارسال خودکار پیامهای مشکوک از ایمیل یا شبکههای اجتماعی خود شوید. دوستانتان پیام دریافت میکنند که شما هرگز ارسال نکردهاید. این یعنی سیستم به احتمال زیاد آلوده شده و یک بدافزار در حال سوءاستفاده از حسابهای شماست.در مواردی حتی ممکن است ایمیل یا شبکه اجتماعی تان هک شود یا رمزهای عبور در معرض سرقت قرار بگیرد. اینجاست که موضوع ویروسی شدن سیستم از یک مسئله فنی ساده فراتر میرود و به یک تهدید واقعی برای هویت دیجیتال و امنیت شخصی تبدیل می شود.
خطرناک ترین مرحله ویروسی شدن سیستم
در مراحل پیشرفته تر، ویروسها سعی می کنند کنترل کامل تری بر سیستم داشته باشند. یکی از نشانههای جدی این مرحله، زمانی است که دیگر نمیتوانید آنتی ویروس نصب کنید یا نرمافزار امنیتی شما از کار میافتد. برخی بدافزارها دقیقاً با همین هدف طراحی میشوند؛ آنها جلوی نصب یا آپدیت آنتی ویروس را می گیرند تا راحتتر داخل سیستم بمانند. اگر هنگام اسکن کردن، نصب آنتیویروس یا بهروزرسانی آن با مشکل مواجه شدید، این مسئله را خیلی جدی بگیرید.گاهی سیستم بیدلیل خاموش میشود، برنامهها خودکار باز و بسته میشوند یا خطاهای عجیب پشت سرهم ظاهر میشوند.
این مقاله را از قلم نیندازد : چگونه کامپیوترها را شبکه کنیم؟
تشخیص ویروسی شدن سیستم
برای تشخیص آلودگی سیستم لازم نیست حتماً متخصص شبکه یا امنیت باشید. اگر رفتار سیستم با حالت معمول فرق کرده، سرعت کار به شکل غیرطبیعی کاهش پیدا کرده، پنجرههای عجیب باز می شود، فایلها تغییر می کنند یا اینترنت رفتار غیرعادی دارد، احتمال ویروسی شدن کامپیوتر بسیار زیاد است. بهترین کار این است که سریع تر آن را با یک آنتی ویروس مطمئن اسکن کنید و از وضعیت واقعی دستگاه مطمئن شوید.
نکته مهم این است که همیشه همه ویروسها قابل مشاهده نیستند. برخی بدافزارها طوری طراحی میشوند که بیصدا و بدون جلب توجه کار کنند. اما حتی این نوع ویروسها هم بالاخره اثر خود را روی سیستم میگذارند؛ یا سرعت را کاهش میدهند، یا اینترنت را درگیر میکنند، یا بهمرور فایلها و اطلاعات را تحت تاثیر قرار میدهند.
از اسکن کردن سیستم غافل نشوید!
وقتی که به ویروسی شدن رایانه مشکوک شدید، اولین و منطقی ترین کار اسکن کردن کامپیوتر است. نرمافزارهای امنیتی معتبر می توانند بسیاری از ویروسها، بدافزارها و سایر عوامل مخرب ا را شناسایی و حذف کنند. مهم این است که از ابزارهای معتبر استفاده شود و اسکن کامل سیستم انجام گیرد.
اگر ویروس به حدی قدرتمند باشد که اجازه نصب یا آپدیت آنتی ویروس را ندهد، معمولاً لازم است از روشهای پیشرفته تر مانند بوت اسکن یا ابزارهای آفلاین استفاده شود. در موارد خیلی شدید هم شاید تنها راه، پاکسازی کامل سیستم عامل و نصب مجدد ویندوز باشد؛ هرچند هیچکس دوست ندارد کارش به این مرحله برسد
اینو بخون حتما به کارت میاد : خاموش شدن سیستم بدون بستن برنامه
چرا پیشگیری از ویروسی شدن سیستم اهمیت دارد؟
آلودگی سیستم همیشه فقط باعث کندی و خرابی های ساده نمیشود. در دنیای امروز که اطلاعات شخصی، مالی، کاری و حتی هویتی ما داخل کامپیوتر و لپتاپ نگهداری می شوند، ویروسی شدن سیستم می تواند به معنای از دست رفتن اطلاعات مهم یا سرقت دادههای حساس باشد. به همین دلیل توجه به امنیت سیستم و جلوگیری از آلوده شدن آن، یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه یک ضرورت جدی است. امور زیر، احتمال ویروسی شدن سیستم شما راکاهش می دهند:
دانلود فایل از منابع معتبر
بهروز نگه داشتن ویندوز
استفاده از آنتیویروس قابل اعتماد
پرهیز از کلیک روی لینکهای ناشناس
توجه به فایلهای پیوست ایمیل
اسکن کردن فلشها قبل از استفاده
واقعیت این است که هرچه کاربران آگاه تر باشند، احتمال گرفتار شدن در دام ویروسها، بدافزارها، باجافزارها و آلودگی سیستم کمتر می شود. وقتی بدانیم هر رفتار مشکوک سیستم می تواند نشانه ویروسی شدن ویندوز باشد، قطعاً زودتر واکنش نشان میدهیم و اجازه نمی دهیم مشکل به یک بحران بزرگ تبدیل شود.
